45 lat temu powstała „Solidarność” w Swarzędzu
W 1980 roku po raz pierwszy w krajach komunistycznych powstał niezależny od władz związek zawodowy. W okresie od września 1980 do 13 XII 1981 r. do NSZZ „Solidarność” należała większość pracowników najemnych, pracujących zarówno w przemyśle, jak i rolnictwie.
Lokalnym liderem był tu największy zakład w mieście Swarzędzkie Fabryki Mebli (Zakłady nr 1 i 2). Mimo trudniejszej sytuacji pracowników w zakładach funkcjonujących na prowincji, to ogniwa nowego związku powstały w zdecydowanej większości przedsiębiorstw i instytucji działających na terenie gminy Swarzędz: Przedsiębiorstwie Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę „Wodrol”, Fabryce Armatur „Swarzędz”, Przedsiębiorstwie Przerobu Złomu Metali (Złomet), Zakładzie Pierzarskim, swarzędzkim oddziale Fabryki Samochodów Rolniczych „Polmo” z Antoninka, Gminnej Spółdzielni, swarzędzkim oddziale Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych, przychodni zdrowia, Banku Spółdzielczym, placówkach WSS „Społem”, swarzędzkim oddziale Instytutu Weterynarii w Puławach oraz gminnych szkołach. Również na terenach wiejskich postawały ogniwa nowego związku, w: Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Paczkowie, Stacji Hodowli Roślin w Wierzenicy, oddziałach Państwowego Kombinatu Ogrodniczego Owińska w Karłowicach i Uzarzewie, a także w Bazie Transportu Samochodowego Przemysłu Meblarskiego „Transmeble” w Garbach. W Swarzędzu powstała też Międzyzakładowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” Miasta i Gminy, która skupiała przedstawicieli piętnastu organizacji związkowych.
Poza tym w gminie Swarzędz powstał związek rolników NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”. Członkowie rolniczej „Solidarności” pochodzili przede wszystkim z Paczkowa, Łowęcina, Garbów, Zalasewa czy Sarbinowa.
Powstanie niezależnych od ówczesnych władz organizacji „Solidarność”, która była nie tylko związkiem zawodowym, ale także olbrzymim ruchem społecznym, stworzyło warunki do tworzenia społeczeństwa obywatelskiego, także na skalę lokalną, małego miasteczka czy gminy. W latach 1980-81 w Swarzędzu ujawniło się wiele osób o cechach przywódczych, którzy w systemie komunistycznym nie mieli szans zaistnieć jako liderzy. Niestety ta pierwsza lekcja, przygotowania podwalin pod społeczeństwo obywatelskie, nie trwała długo. Została zakończona wprowadzeniem stanu wojennego w grudniu 1981 r.
Arkadiusz Małyszka
Szerzej o powstaniu i dualności organizacji związkowych NSZZ „Solidarność” można przeczytać: A. Małyszka, NSZZ „Solidarność” w gminie Swarzędz w latach 1980-1981, [w:] Solidarność” 1980–1981 w kraju i w Wielkopolsce. Szkice do portretu, red. K. Brzechczyn, Poznań 2016; A. Małyszka, „Solidarność” w gminie Swarzędz w czasach „rewolucji” 1980-1981, „Zeszyty Swarzędzkie” 2010 nr 2.
Więcej aktualności z gminy Swarzędz i okolic znajdziecie TUTAJ.
